«Дос-Кредобанк» ААК кардарларга банктык карталарды, эсептерди, интернет-банкингди, мобилдик тиркемени, банкоматтарды жана башка банктык сервистерди колдонууда коопсуздук эрежелерин сактоону сунуштайт.

Бул эрежелерди сактоо алдамчылык, сиздин акча каражаттарыңызга санкцияланбаган кирүү жана мыйзамсыз финансылык схемаларга тартуу тобокелдигин азайтууга жардам берет.

Эч кимге айтпаңыз жана бербеңиз:

• интернет-банкингдин же мобилдик тиркеменин паролу;
• банктык картанын ПИН-коду;
• картанын арткы тарабындагы CVV/CVC-код;
• бир жолу колдонулуучу SMS-коддор;
• push-коддор жана операцияны ырастоо коддору;
• банктык сервистерге кирүү үчүн логин, пароль, контролдук сөздөр жана башка маалыматтар;
• сиздин атыңызга таризделген SIM-карта;
• банктык картаны, эсепти же эсепке кирүү мүмкүндүгүн.
• Банктын кызматкерлери эч качан паролду, ПИН-кодду, CVV/CVC-кодду, SMS-кодду, push-кодду же операцияны ырастоо кодун айтууну өтүнүшпөйт.

Эгерде сизден мындай маалыматты сурашса – бул алдамчылыктын белгиси.

Бөтөн адамдарга бербеңиз:

• банктык карталарды;
• банктык эсептерди жана аларга кирүү мүмкүндүгүн;
• сиздин атыңызга таризделген SIM-картаны;
• электрондук капчыктарды;
• интернет-банкингдин же мобилдик тиркеменин логиндерин жана паролдорун;
• SMS-коддорду, push-коддорду жана башка операцияларды ырастоо коддору.

Банктык карталарды, электрондук төлөм каражаттарын, электрондук капчыктарды, SIM-карталарды же банктык сервистерге кирүү мүмкүндүгүн үчүнчү жактарга берүү же сатуу дропперчилик катары квалификацияланышы мүмкүн.

Дропперчилик — бул кылмыштуу жол менен алынган акча каражаттарын алуу, которуу, акчага айландыруу же чыгаруу үчүн карта, эсеп, SIM-карта, электрондук капчык же банктык сервиске кирүү мүмкүндүгү колдонулган схемага катышуу.

Дропперчилик — бул “акча табуу ” эмес, “таанышына жардам берүү” эмес жана “сый акы үчүн жөнөкөй кызмат көрсөтүү” эмес. Бул кылмыш жоопкерчилигине алып келиши мүмкүн.

2025-жылдын 18-июлунда Кыргыз Республикасында Мыйзамга кол коюлган, аны менен Кылмыш-жаза кодекси электрондук төлөм каражаттарын, виртуалдык активдердин капчыктарын жана SIM-карталарды үчүнчү жактарга атайлап берүү же сатуу үчүн жоопкерчиликти белгилеген 209-1-берене менен толукталган. Санкция зыяндын өлчөмүнө жана жагдайларга жараша болот: айып салуудан баштап өтө оор учурларда мүлктү конфискациялоо менен 10 жылга чейинки мөөнөткө эркиндиктен ажыратууга чейин.

Төмөнкүдөй сунуштарга макул болбоңуз:

• “жумуш үчүн” карта тариздөө;
• картаны же SIM-картаны сый акы үчүн берүү;
• өз картасына акча алуу жана аларды андан ары которуу;
• накталай алуу жана аларды башка адамга берүү;
• мобилдик банкингге кирүү мүмкүндүгүн берүү;
• башка адам үчүн эсеп, карта же электрондук капчык ачуу;
• өз эсебин үчүнчү жактардын операциялары үчүн колдонуу;
• эгерде бул үчүн картаңызды, эсебиңизди же SIM-картаңызды колдонуу талап кылынса, “финансы агенти”, “ортомчу”, “которуулар оператору” же “чабарман” болуп иштөө.

Эгерде сиздин картаңызга жаңылыштык менен акча түшсө, аны белгисиз адам билдирген реквизиттер боюнча которбоңуз. Банкка кайрылыңыз жана расмий кайтарып берүү жол-жобосу аркылуу гана аракеттениңиз.

Эгерде сиз үчүнчү жактарга картаны, SIM-картаны, эсепке, мобилдик тиркемеге же интернет-банкингге кирүү мүмкүндүгүн берип салсаңыз – дароо Банкка кайрылыңыз.

Эгерде сизге телефон чалып, мессенджерлерде, социалдык тармактарда, SMS же электрондук почта аркылуу жазып, төмөнкүлөрдү билдиришсе, сак болуңуз:

• сиздин эсептен акча алууга аракет кылышууда;
• сиздин атыңызга кредит тариздап жатышат;
• акчаны башка эсепке которуу менен шашылыш “коргоо” керек;
• SMS-кодду, push-кодду, ПИН-кодду, CVV/CVC же паролду атоо керек;
• аралыктан кирүүчү тиркемени орнотуу талап кылынат;
• шилтеме боюнча өтүү жана “маалыматтарды жаңыртуу” керек;
• сизге жаңылыш акча түштү жана аларды көрсөтүлгөн реквизиттерге кайтаруу керек;
• эгерде шашылыш көрсөтмөлөрдү аткарбасаңыз, сиздин аккаунт, карта же эсеп бөгөттөлөт;
• сизге акчаны кабыл алуу, которуу же алуу үчүн оңой акча табууну сунушташат.

“Эсепти коргоо үчүн” акча которбоңуз. Банк кардарлардан акчаны “коопсуз”, “резервдик” же “коргоочу” эсептерге которууну өтүнбөйт.

1. Банктын мобилдик тиркемесин расмий тиркемелер дүкөндөрүнөн же Банктын расмий сайтындагы шилтемелер боюнча гана орнотуңуз.
2. Интернет-банкингге кирүүдөн мурун Банктын сайтындагы даректи текшериңиз.
3. Шектүү каттагы, SMS билдирүүдөгү, мессенджерлердеги, жарнамадагы же социалдык тармактардагы шилтемелер боюнча интернет-банкингге өтпөңүз.
4. Тышкы көрүнүшү Банктын сайтына окшош, бирок дареги айырмаланган сайттарга логинди, паролду жана ырастоо коддорун киргизбеңиз.
5. Башка бирөөнүн компьютеринде, интернет-кафелерде, коомдук түзмөктөрдө жана белгисиз Wi-Fi тармактары аркылуу интернет-банкингди колдонбоңуз.
6. Банктык тиркеме орнотулган телефонуңузду үчүнчү жактарга бербеңиз.
7. Телефонду бөгөттөөнү колдонуңуз: пароль, PIN-код, биометрия же башка коргоо ыкмасы.
8. Белгисиз булактардан тиркемелерди орнотпоңуз.
9. Белгисиз адамдардын өтүнүчү менен AnyDesk, TeamViewer, RustDesk жана ушул сыяктуу аралыктан башкаруу тиркемелерин орнотпоңуз. Мындай тиркемелер аркылуу алдамчылар телефонуңузга, банктык тиркемеңизге, SMS-коддорго жана push-билдирүүлөргө кире алышат.
10. Телефонду, SIM-картаны жоготуп алганда же үчүнчү жактардын кирүүсүнөн шектенгенде, дароо Банкка жана мобилдик операторуңузга кайрылыңыз.
11. Кошумча коргоо ыкмаларын колдонуңуз: бир жолку коддор, push-ырастоолор, операциялар жөнүндө билдирүүлөр, лимиттер жана Банк тарабынан сунушталган башка механизмдер. Көп факторлуу аутентификация кошумча коргоо деңгээли болуп саналат, анткени кирүү же операцияны ырастоо үчүн пароль гана эмес, ырастоонун экинчи фактору дагы талап кылынат.

1. Интернет-банкинг жана мобилдик тиркеме үчүн татаал жана уникалдуу паролду колдонуңуз.
2. Банк, электрондук почта, социалдык тармактар жана башка сервистер үчүн бир эле паролду колдонбоңуз.
3. Паролдорду, ПИН-коддорду жана кирүү коддорун ачык түрдө сактабаңыз:
   • телефондун эскертүүлөрүндө;
   • мессенджерлерде;
   • картанын жанындагы кагазга;
   • корголбогон файлдарда;
   • сүрөттөрдө же скриншоттордо.
4. Пароль үчүнчү жактарга белгилүү болгондугуна шектенсеңиз, аны дароо алмаштырыңыз.
5. Бир жолу колдонулуучу SMS-коддорду жана push-коддорду эч кимге билдирбеңиз, баарлашуучу адам Банктын, коопсуздук кызматынын, укук коргоо органдарынын же мобилдик оператордун кызматкери экенин айтса дагы билдирбеңиз.
6. Операцияны ырастоодон мурун сумманы, алуучуну жана төлөмдүн багытын көңүл коюп текшериңиз.

1. Банктык картаны эч кимге бербеңиз.
2. Картанын ПИН-кодун эч кимге, анын ичинде Банктын кызматкерлерине, укук коргоо органдарына, кассирлерге жана соода түйүндөрүнүн кызматкерлерине билдирбеңиз.
3. ПИН-кодду картага жазбаңыз жана аны карта менен бирге сактабаңыз.
4. CVV/CVC-кодду, картанын колдонуу мөөнөтүн жана бир жолку ырастоо коддорун телефон, электрондук почта, мессенджерлер же социалдык тармактар аркылуу билдирбеңиз.
5. Картанын сүрөтүн мессенджерлер жана социалдык тармактар аркылуу жөнөтпөңүз.
6. Соода түйүнүндө төлөр жатканда, операция сиздин көз алдыңызда жүргүзүлүп жатканын байкап туруңуз.
7. Сатуучунун, официанттын же башка адамдын картаңызды башка бөлмөгө алып кетүүсүнө жол бербеңиз.
8. Картаңыздын лимиттерин колдонуңуз:
   • бир күндүк лимит;
   • накталай акча алуу лимити;
   • интернет-операциялар үчүн лимит;
   • чет өлкөдөгү операциялар үчүн лимит.
9. Операциялар боюнча көчүрмөнү жана билдирүүлөрдү үзгүлтүксүз текшерип туруңуз.
10. Картаны жоготкондо, реквизиттердин башкаларга белгилүү болгондугуна шектенгенде же белгисиз операция аныкталганда, картаны бөгөттөө үчүн дароо Банкка кайрылыңыз.

1. Банкоматтарды жакшы жарыктандырылган жана коопсуз жерлерде колдонуңуз.
2. Колдонуудан мурун банкоматты текшерип чыгыңыз. Төмөнкүлөргө көңүл буруңуз:
   • картаны кабыл алгычтагы бөтөн түзүлүштөр;
   • клавиатурадагы кыстырмалар;
   • бөтөнчө камералар же корпус элементтери;
   • бузуу же ачуу издери;
   • экрандагы шектүү билдирүүлөр.
3. ПИН-кодду киргизгенде клавиатураны кол менен жабыңыз.
4. Банкоматтын жанындагы бейтааныш адамдардын жардамын кабыл албаңыз.
5. Операция учурунда эч кимдин алагды кылышына жол бербеңиз.
6. Эгерде банкомат башкача иштесе, токтоп калса, картаны кайтарып бербесе же шектенүүнү жаратса, операцияны токтотуп, Банкка кайрылыңыз.
7. Эгерде карта банкоматта калып калса, дароо Банкка байланышыңыз жана картаны бөгөттөңүз.
8. Банкоматтын жанында акчаны санабаңыз. Картаны, накталай акчаны жана чекти дароо алыңыз.
9. Эгерде банкомат жайгашкан орун жайга кирүү үчүн картанын ПИН-кодун киргизүү талап кылынса — мындай түзүлүштү колдонбоңуз. Банкомат жайгашкан орун жайга кирүү үчүн картанын ПИН-коду талап кылынбайт.

Фишинг — бул шылуундар банктын, укук коргоо органдарынын, белгилүү компаниялардын же төлөм сервистеринин расмий ресурстарына окшош, жасалма сайттарды, каттарды, билдирүүлөрдү же социалдык тармактарда баракчаларды жасаган, алдамчылык схемасы.

Фишингдин максаты — кардарды логинди, паролду, картанын маалыматтарын, CVV/CVC, ПИН-код, SMS-код же push-код киргизүүгө мажбурлоо.

Коргонуу үчүн:

1. Шектүү шилтемелер боюнча өтпөңүз.
2. Маалыматты киргизүүдөн мурун сайттын дарегин текшериңиз.
3. Жарнамадан, SMS билдирүүдөн, мессенджерлерден же белгисиз каттардан ачылган сайттарга банктык маалыматты киргизбеңиз.
4. Белгисиз жөнөтүүчүлөрдөн келген билдирүүлөрдөн файлдарды жана тиркемелерди жүктөп албаңыз.
5. Коркуткан, шаштырган же пайданы убада кылган билдирүүлөргө ишенбеңиз.
6. Төлөмдөрдү, компенсацияларды, утуштарды, акчаны кайтарууну же шашылыш бонустарды убада кылган сайттарга картанын же банктык кирүү мүмкүндүгүнүн маалыматын киргизбеңиз.
7. Шектенгенде расмий байланыш каналдары боюнча Банк менен өз алдынча байланышыңыз.

Алдамчылар өздөрүн төмөнкүдөй тааныштырышы мүмкүн:

• Банктын кызматкерлери;
• Банктын коопсуздук кызматы;
• укук коргоо органдарынын кызматкерлери;
• мобилдик операторлор;
• туугандары же тааныштары;
• онлайн-аянтчалардагы сатып алуучулар же сатуучулар;
• мамлекеттик органдардын кызматкерлери;
• жумуш берүүчүлөр же компаниялардын өкүлдөрү.

Алдамчылар номерди алмаштырып коюшу, Банктын логотиптерин, документтердин сүрөттөрүн, үн билдирүүлөрүн, видео чалууларды жана ишенимдүү баарлашуу сценарийлерин колдонушу мүмкүн.

Эгерде сизге чалып, финансылык операцияны аткарууну, кодду айтууну, тиркемени орнотууну, картаны берүүнү же акча которууну суранышса — сүйлөшүүнү токтотуп, расмий номер аркылуу Банкка өз алдынча кайра чалыңыз.

1. Операцияны ырастоодон мурун төлөмдүн багытын, алуучуну жана сумманы текшериңиз.
2. Белгисиз булактардан алынган QR-коддорду сканерлебеңиз.
3. Белгисиз адамдардан алынган шилтемелер аркылуу эсептерге жана кызматтарга төлөбөңүз.
4. QR-кодду сканерлегенден кийин сайт картанын маалыматын, паролду же бир жолку кодду киргизүүнү сураса – бул расмий жана коопсуз ресурс экенине ынаныңыз.
5. Шектүү кулактандырууларга, белгисиз чаттарга, социалдык тармактарга же текшерилбеген сайттарга жайгаштырылган QR-коддорду колдонбоңуз.
    

1. Ишенимдүү сайттардан гана сатып алыңыз.
2. Төлөгөндөн мурун сайттын дарегин текшериңиз.
3. Шектүү сайттарда картаңыздын маалыматын сактабаңыз.
4. Бир жолу колдонулуучу ырастоо коддорун сатуучуларга айтпаңыз.
5. Текшерүүсүз белгисиз адамдарга алдын ала төлөм которбоңуз.
6. Андан ары башкаларга которуу өтүнүчү менен картаңызга акчаны кабыл албаңыз.
7. Товарларды сатканда, “төлөмдү алуу” үчүн керек деген шилтемелерди баспаңыз.
8. Сизди белгисиз сатып алуучу же сатуучу жөнөткөн баракчаларга картаңыздын маалыматын киргизбеңиз.

Дароо Банкка кайрылыңыз, эгерде:

• эгерде сиз паролду, ПИН_кодду, CVV/CVC жеSMS-кодду кимдир бирөөгө билдирсеңиз;
• сиз шектүү шилтеме аркылуу өтсөңүз же маалыматтарды киргизсеңиз;
• белгисиз адамдын өтүнүчү боюнча тиркемени орнотсоңуз;
• белгисиз операцияны аныктасаңыз;
• телефонуңуз, SIM-картаңыз же картаңыз жоголсо;
• сизге Банктын атынан шектүү чалуулар болсо;
• кимдир бирөө интернет-банкингге же мобилдик тиркемеге кирүү мүмкүндүгүн алса;
• сиз картаны, SIM-картаны, эсепти же банктык сервистерге кирүү мүмкүндүгүн үчүнчү жактарга берсеңиз;
• картаңызга белгисиз акча түшсө;
• сизге акча каражаттарын кабыл алуу, которуу же алуу үчүн акча иштеп табууну сунушташса.

Банкка кайрылганга чейин мүмкүн болушунча:

• картаны бөгөттөңүз;
• паролду алмаштырыңыз;
• интернет-операцияны өчүрүңүз же лимитти азайтыңыз;
• шектүү тиркемелерди өчүрүңүз;
• SIM-картаны кайра чыгаруу тобокелдигинде мобилдик операторго кайрылыңыз;
• андан ары териштирүү үчүн кат жазышууларды, телефон номерлерин, шилтемелерди жана скриншотторду сактап коюңуз.

1. Картаны коопсуз жерде сактаңыз.
2. Картаны кароосуз калтырбаңыз.
3. Картаны механикалык бузулуудан коргоңуз.
4. Картаны аны бузушу мүмкүн болгон буюмдардын жанына сактабаңыз.
5. Картаны үчүнчү жактарга бербеңиз.
6. Жаңы картаны алууда эгерде бул картанын түрүндө каралса, дароо ага кол коюңуз.
7. Эски же бөгөттөлгөн картаны магниттик тилкесин же чипти бузуп, коопсуз ыкма менен жок кылыңыз.

Негизги эрежелерди эстеп калыңыз:

• Банк эч качан SMS-кодду, push-кодду, ПИН-кодду, CVV/CVC же паролду айтууну өтүнбөйт.
• Акчаны “коопсуз эсептерге” которбоңуз.
• Белгисиз адамдардын өтүнүчү боюнча аралыктан кирүү тиркемелерин орнотпоңуз.
• Картаны, эсепти, SIM-картаны же банктын кирүү мүмкүндүгүн үчүнчү жактарга бербеңиз.
• Картаңыз же эсебиңиз аркылуу “оңой акча табууга” макул болбоңуз.
• Кирүүдөн мурун Банктын сайтынын дарегин текшериңиз.
• Алдамчылыкка шектенгенде дароо Банкка кайрылыңыз.

Эгерде сизди шаштырышса, коркутушса, кодду айтууну, тиркемени орнотууну, шилтеме боюнча өтүүнү, картаны, SIM-картаны берүүнү же акча которууну талап кылса - токтоңуз.

Белгисиз адамдардын көрсөтмөлөрүн аткарбаңыз.

Расмий байланыш каналдары боюнча Банк менен өз алдынча байланышыңыз.

Дроппер болбоңуз. Картаны, эсепти, SIM-картаны, электрондук капчыкты же банктык сервистерге кирүү мүмкүндүгүн үчүнчү жактарга берүү кылмыш жоопкерчилигине алып келиши мүмкүн.