Инвестициядагы алгачкы кадамдар: облигациялар vs аманаттар

Бош каражаттар пайда болгондо суроо жаралат: аларды кантип сактап жана кошумча киреше алуу керек? Алгач эки финансылык куралды – аманаттарды жана облигацияларды жакшы түшүнүү керек.

Аманат деген эмне?

Аманат — бул кардар белгилүү бир шарттарда банкка жайгаштырган каражаттар. Продуктуга жараша пайыздык чен, мөөнөт, толуктоо мүмкүнчүлүгү жана каражаттарды алуу шарттары белгиленет.

Негизги артыкчылык – түшүнүктүү шарттар: акчаны жайгаштыруудан мурун чен, мөөнөт жана пайыздарды төлөө тартиби менен алдын ала таанышууга болот.

Doscredobankта аманаттардын ар кандай варианттары жеткиликтүү, «Бай-Бол» колдонуу мөөнөтү ичинде аманатты толуктоого мүмкүнчүлүк берет, ал эми чегерилген пайыздар ай сайын капиталдаштырылат – аманаттын негизги суммасына кошулат. Сом менен салынган аманаттар үчүн ар кандай жайгаштыруу мөөнөтү жана пайыздык чендер каралган.

Ошондой эле «Бай-Бол +» — каражаттарды белгилүү бир мөөнөткө салууну жана топтолгон акчанын суммасын акырындап көбөйтүүнү пландагандар үчүн толукталуучу аманат.

Облигация деген эмне?

Облигация — бул баалуу кагаз. Аны сатып алуу менен, инвестор облигацияны чыгарган мамлекетке, банкка же компанияга каражаттарды берет.

Анын ордуна эмитент чыгаруу шарттарында каралган кирешени төлөп берүүгө жана облигацияны белгиленген мөөнөттө тындырууга милдеттенет.

«Дос-Кредобанк» ААК жылдык 18% кирешелүүлүк менен пайыздык субординацияланган облигацияларды чыгарды. Бир облигациянын номиналдык наркы 1 000 сомду, жүгүртүү мөөнөтү – 5 жыл 3 айды (63 ай) түзөт. Жалпы чыгаруу көлөмү 200 млн сомду түзөт.

Пайыздык киреше чыгаруу шарттарына ылайык төлөнөт. Облигацияларды сатып алуудан мурун эмиссиянын проспекти, төлөө мөөнөттөрү жана инвестициялоого байланыштуу тобокелдиктер менен таанышуу маанилүү.

Айырмасы эмнеде?

Аманат жөнөкөйлүк жана каражаттарды жайгаштыруунун алдын ала түшүнүктүү шарттары маанилүү болгон адамдар үчүн ылайыктуу. «Дос-Кредобанк» ААКга салынган аманаттар мыйзамдарга ылайык Кыргыз Республикасынын аманаттарды коргоо системасынын алкагында корголгон.

Облигациялар киреше алуу үчүн башка мүмкүнчүлүктөрдү сунуштайт, бирок инвестициялык курал болуп саналат жана тиешелүү тобокелдиктери бар. Банктык аманаттан айырмаланып, облигациялар аманаттарды коргоо системасына тиешеси жок.

Ошондуктан бул куралдарды пайыздык чен боюнча гана салыштыруу туура эмес – жайгаштыруу мөөнөтүн, каражаттарды кайтаруу шарттарын, тобокелдиктин деңгээлин жана жеке финансылык максаттарды эске алуу керек.

Эмнеден баштоо керек?

Акчаны жайгаштыруудан же инвестициялоодон мурун:

• финансылык жаздыкчаны түзүңүз;
• максатты жана салуу мөөнөтүн аныктаңыз;
• сизге акча качан керек болоорун баалаңыз;
• шарттарын жана мүмкүн болуучу тобокелдиктерди жакшылап изилдеңиз;
• бардык бош каражаттарды бир куралга жайгаштырбаңыз.

Башталгыч инвестор үчүн башкы эреже – алгач финансылык курал кандай иштей турганын түшүнүү, андан кийин гана акча салуу.

Материал маалыматтык-агартуучу мүнөзгө ээ жана жеке инвестициялык сунуштама эмес.